پارلمان آلمان اصلاح قانون گواهینامه رانندگی را تصویب کرد؛ آموزش تئوری دیجیتال و تغییرات مهم در آموزش عملی
۵ نوامبر ۲۰۲۶ – بوندستاگ آلمان نخستین بخش از اصلاحات گسترده آموزش رانندگی را تصویب کرد. این اصلاحات با هدف کاهش هزینه دریافت گواهینامه، دیجیتالی کردن آموزش تئوری، کاهش بوروکراسی آموزشگاهها و ایجاد روشهای جدید برای تمرین رانندگی طراحی شدهاند. با این حال، اجرای نهایی آنها هنوز به تأیید بوندسرات (Bundesrat) نیاز دارد.
پس از ماهها بررسی و بحث کارشناسی، اصلاح قانون آموزش رانندگی آلمان یک گام مهم به جلو برداشت. بوندستاگ روز پنجشنبه، ۵ نوامبر ۲۰۲۶، بخش نخست بسته اصلاحات گواهینامه را تصویب کرد.
این طرح با عنوان «اصلاح قانون مربیان رانندگی و سایر قوانین مرتبط با ترافیک» (BT-Drs. 21/7404) ارائه شده است. هدف دولت، مدرنسازی سیستم آموزش رانندگی و کاهش هزینههایی است که در سالهای اخیر برای دریافت گواهینامه در آلمان افزایش یافتهاند.
دولت آلمان میانگین هزینه دریافت گواهینامه را حدود ۳۴۰۰ یورو اعلام کرده و امیدوار است با دیجیتالیسازی و افزایش شفافیت، این هزینهها کاهش پیدا کنند.
مهمترین تغییرات اصلاح قانون گواهینامه
۱. امکان آموزش کامل تئوری بهصورت دیجیتال
یکی از مهمترین تغییرات این طرح، حذف الزام حضور فیزیکی در کلاسهای تئوری آموزشگاه رانندگی است.
در آینده، هنرجویان میتوانند مطالب تئوری را بهطور کامل از طریق ابزارهای دیجیتال، پلتفرمهای آموزشی و اپلیکیشنها یاد بگیرند.
آموزشگاههای رانندگی نیز آزادی بیشتری خواهند داشت تا درباره نحوه ارائه آموزش تئوری تصمیم بگیرند. این تغییر میتواند هزینههای مربوط به کلاسهای حضوری و فضای آموزشی را کاهش دهد.
۲. سادهتر شدن آزمون تئوری
بر اساس برنامه اصلاحات، سیستم پیچیده امتیازدهی آزمون تئوری سادهتر خواهد شد و تعداد سؤالات کاتالوگ آزمون کاهش پیدا میکند.
با وجود این تغییرات، موضوعات مربوط به ایمنی رانندگی همچنان جایگاه ویژهای در آزمون خواهند داشت. هدف، سادهتر کردن ساختار آزمون بدون کاهش سطح دانش و آمادگی رانندگان است.
۳. تغییر در رانندگیهای ویژه (Sonderfahrten)
در سیستم فعلی، برای دریافت گواهینامه خودرو کلاس B، انجام ۱۲ رانندگی ویژه الزامی است:
- ۵ رانندگی خارج از شهر (Überlandfahrt)
- ۴ رانندگی در اتوبان (Autobahnfahrt)
- ۳ رانندگی در تاریکی (Dunkelheitsfahrt)
در چارچوب اصلاحات، تعداد ثابت و اجباری این رانندگیها حذف میشود. با این حال، انجام رانندگی در مسیرهای خارج از شهر، اتوبان و شرایط تاریکی همچنان بخشی از آموزش خواهد بود.
تعداد ساعات موردنیاز بیشتر بر اساس مهارت واقعی هنرجو و ارزیابی مربی رانندگی تعیین خواهد شد.
۴. امکان تمرین رانندگی با همراهی والدین یا افراد نزدیک
یکی دیگر از تغییرات مهم، ایجاد امکان آزمایشی برای کسب تجربه رانندگی با همراهی افراد نزدیک، مانند والدین است.
بر اساس طرح، این تمرین قرار است در کنار آموزش عملی آموزشگاه رانندگی انجام شود و جایگزین آموزش حرفهای نشود.
قبولی در آزمون تئوری یکی از پیششرطهای این روش است. همچنین طبق توضیحات دولت، پیش از شروع این نوع تمرین باید یک جلسه همراهی و مشاهده رانندگی (Hospitationsfahrt) با مربی رانندگی انجام شود.
نکته مهم این است که این طرح در ابتدا بهصورت آزمایشی اجرا خواهد شد و هر یک از ایالتهای آلمان میتوانند درباره اجرای آن تصمیم بگیرند. بنابراین تصویب آن به معنای مجاز شدن فوری تمرین با والدین در تمام آلمان نیست.
۵. شفافیت بیشتر درباره قیمت و کیفیت آموزشگاهها
یکی دیگر از بخشهای مهم اصلاحات، افزایش شفافیت در بازار آموزش رانندگی است.
قرار است اطلاعات مربوط به قیمتها و میزان موفقیت هنرجویان آموزشگاههای رانندگی در سامانه مرکزی اطلاعات حملونقل آلمان (Mobilithek) بهصورت آنلاین در دسترس قرار گیرد.
به این ترتیب، متقاضیان و خانوادهها میتوانند آموزشگاهها را از نظر هزینه و نتایج آزمون بهتر با یکدیگر مقایسه کنند.
چه کسانی به اصلاحات رأی موافق و مخالف دادند؟
در مرحله بررسی کمیسیون حملونقل در ۴ نوامبر، احزاب CDU/CSU و SPD از متن اصلاحشده حمایت کردند. احزاب AfD، سبزها و Die Linke با آن مخالفت کردند.
مخالفان بهویژه درباره احتمال کاهش کیفیت آموزش، خطرات تمرین رانندگی با افراد غیرحرفهای و تأثیر واقعی اصلاحات بر کاهش هزینهها ابراز نگرانی کردند.
حتی در میان موافقان نیز بر ضرورت بررسی علمی نتایج اصلاحات و حفظ استانداردهای ایمنی تأکید شده است.
آیا اصلاح قانون از همین حالا اجرا میشود؟
خیر. تصویب در بوندستاگ بهتنهایی برای لازمالاجرا شدن قانون کافی نیست.
مراحل بعدی عبارتاند از:
- ۵ نوامبر ۲۰۲۶: تصویب بخش نخست اصلاحات در بوندستاگ.
- ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶: جلسه برنامهریزیشده بوندسرات برای بررسی موضوعات در دستور کار خود؛ تأیید این اصلاحات همچنان ضروری است.
- پس از تکمیل مراحل قانونی: انتشار رسمی و مشخص شدن زمان اجرای مقررات.
علاوه بر این، بخش دوم اصلاحات که شامل آییننامه نوسازی آموزش رانندگی است، مسیر قانونی جداگانهای دارد و آن نیز به تأیید بوندسرات نیاز خواهد داشت.
بنابراین هنوز نمیتوان گفت تمام تغییرات از ابتدای سال ۲۰۲۷ یا از تاریخ مشخص دیگری قطعاً اجرا خواهند شد.
آیا زبان فارسی به زبانهای آزمون تئوری اضافه شده است؟
برای فارسیزبانان ساکن آلمان، موضوع زبان آزمون تئوری اهمیت زیادی دارد.
در خبر رسمی مربوط به تصویب این اصلاحات، اضافه شدن زبان فارسی (Farsi) به زبانهای آزمون اعلام نشده است. بنابراین این تصمیم را نباید به معنای امکان شرکت در آزمون تئوری به زبان فارسی دانست.
جمعبندی: گامی مهم به سمت دیجیتالی شدن آموزش رانندگی
تصویب بخش نخست اصلاحات در بوندستاگ، اتفاق مهمی برای آینده آموزش رانندگی در آلمان است.
اگر مراحل قانونی بعدی نیز تکمیل شوند، هنرجویان میتوانند از آموزش تئوری دیجیتال، ساختار انعطافپذیرتر آموزش عملی و اطلاعات شفافتر درباره قیمت و کیفیت آموزشگاهها بهرهمند شوند.
با این حال، هنوز باید منتظر تصمیم بوندسرات و تکمیل مقررات اجرایی ماند. تا آن زمان، قوانین فعلی همچنان مبنای آموزش و دریافت گواهینامه هستند.
Fahrbahn آخرین تحولات مربوط به اصلاح قانون گواهینامه آلمان را دنبال میکند و اخبار رسمی مربوط به زمان اجرا و جزئیات نهایی را منتشر خواهد کرد.
